Τα σχόλια και τις παρατηρήσεις του επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με τίτλο «Προώθηση πολιτικών νόμιμης μετανάστευσης, ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233 σχετικά με ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης για τη χορήγηση στους υπηκόους τρίτων χωρών, ενιαίας άδειας διαμονής και εργασίας στην επικράτεια κράτους μέλους και σχετικά με κοινό σύνολο δικαιωμάτων για τους εργαζόμενους από τρίτες χώρες που διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος, τροποποιήσεις του Κώδικα Μετανάστευσης και άλλες διατάξεις», απέστειλε ο Συνήγορος του Πολίτη στον Πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης.

Ο Συνήγορος του Πολίτη, λόγω της μακράς εμπειρίας του από τη διερεύνηση αναφορών σχετικών με θέματα μετανάστευσης και της διαρκούς συνεργασίας με τις υπηρεσίες αλλοδαπών και μετανάστευσης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, υποδέχεται με ικανοποίηση τη πρόθεση της νομοθετικής πρωτοβουλίας για τη διαμόρφωση ενός πιο αποτελεσματικού και λειτουργικού πλαισίου νόμιμης μετανάστευσης που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, τη βελτίωση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα και τη θεσμοθέτηση νέων τύπων αδειών διαμονής για την αντιμετώπιση υπαρκτών κενών. Επ’ ευκαιρία, μάλιστα, της τροποποίησης του άρθρου του Κώδικα Μετανάστευσης σχετικά με τους ορισμούς (άρ. 9 σχ/ν, άρ. 4 ν. 5038/2023), υπενθυμίζεται το σχετικό σχόλιο της Αρχής σχετικά με τον ορισμό του ασυνόδευτου.

Η Αρχή επισημαίνει ότι οι ρυθμίσεις που αφορούν στη νόμιμη μετανάστευση και έχουν ως στόχο τη δημιουργία ενός πιο λειτουργικού και αποτελεσματικού πλαισίου που ενισχύει την ασφάλεια δικαίου για τους μετανάστες που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα και στηρίζει τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας κινούνται προς τη θετική κατεύθυνση. Για την διασφάλιση της συνοχής και ενιαίας εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων, κρίνεται απαραίτητη η άμεση έκδοση των σχετικών υπουργικών αποφάσεων και εγκύκλιων οδηγιών, καθώς και η διεξαγωγή ειδικών σεμιναρίων στο προσωπικό όλων των κατά τόπους αρμόδιων υπηρεσιών μιας στάσης.

Αντίθετα, η Αρχή αντιμετωπίζει με ιδιαίτερο προβληματισμό την πρόταση διατάξεων που αφορούν την παράτυπη μετανάστευση, καθόσον έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το ενωσιακό δίκαιο και άλλους γενικούς κανόνες του διεθνούς δικαίου. Μεταξύ άλλων, εκφράζει τον προβληματισμό της για τις ακόλουθες ρυθμίσεις:

Αναφορικά με το άρθρο 15 του νομοσχεδίου, περί υποχρεώσεων ιδιωτών και υπαλλήλων και κυρώσεων, η Αρχή κρίνει ότι με τις τροποποιήσεις που εισάγονται σε αυτές τις διατάξεις των παρ. 4 - 9 του άρθρου 24 Κώδικα Μετανάστευσης (KM), αυξάνονται δυσανάλογα οι προβλεπόμενες ποινές και εισάγονται διακεκριμένες επιβαρυντικές περιστάσεις όταν τα αδικήματα τελούνται από μέλη Μ.Κ.Ο., που εξομοιώνονται με την τέλεση από κερδοσκοπία ή οργανωμένα.

Και με το άρθρο 16 του νομοσχεδίου, περί υποχρεώσεων και κυρώσεων που επιβάλλονται σε μεταφορείς, η Αρχή τονίζει ότι αυξάνονται οι ποινές και εισάγεται επιβαρυντική περίσταση για μέλη Μ.Κ.Ο. Το άρθρο 25 ΚΜ διατηρεί την ευρεία ποινικοποίηση των πράξεων της μεταφοράς στην Ελλάδα, της παραλαβής από σημεία εισόδου, τα εξωτερικά ή εσωτερικά σύνορα με σκοπό την προώθηση στο εσωτερικό της χώρας ή σε άλλο κράτος, της διευκόλυνσης της μεταφοράς ή της εξασφάλισης καταλύματος για απόκρυψη, χωρίς να απαιτείται να ενεργεί ο μεταφορέας από κερδοσκοπία. Η κερδοσκοπία αποτελεί στοιχείο του διακεκριμένου εγκλήματος της περ. β ́ της παρ. 1 της διάταξης.

Η δε εξαίρεση που εισάγεται με την παρ.6, είναι στενότερη αυτής του άρ. 1, παρ. 2 της Οδηγίας, αποκλείοντας μορφές ανθρωπιστικής βοήθειας σε πρόσφυγες στα σύνορα, περίπτωση της πρόσφατης αθώωσης των μελών της ERCI. Η εξαίρεση πρέπει να αφορά κάθε δράση που μπορεί να υπαχθεί στην διάσωση και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.

Περαιτέρω, αναφορικά με το άρθρο 38 του νομοσχεδίου, η Αρχή επισημαίνει ότι με την προτεινόμενη αυτή ρύθμιση απαλείφεται (σιωπηρά) η πρόβλεψη που εισάχθηκε μόλις το 2023 (άρθρο 161 παρ. 1 γ, ν. 5038/2023), σύμφωνα με την οποία δίνεται η δυνατότητα απόκτησης άδειας διαμονής δεκαετούς διάρκειας σε πρόσωπα που είχαν εισέλθει στη χώρα ως ασυνόδευτοι ανήλικοι και έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τουλάχιστον τρεις (3) τάξεις δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του ελληνικού σχολείου στην Ελλάδα, πριν από τη συμπλήρωση του εικοστού τρίτου έτους της ηλικίας τους. Ο Συνήγορος του Πολίτη χαιρέτησε εκείνη τη νομοθετική πρωτοβουλία, ως μια εξέλιξη που λαμβάνει υπόψη τη σταθερή ανάγκη νομοθετικής μέριμνας για μακρόχρονη ένταξη προσώπων που απέκτησαν δεσμούς με τη χώρα ως ασυνόδευτοι ανήλικοι.

Τόνισε, μάλιστα, ότι η αιφνίδια κατάργηση αυτής της δυνατότητας δεν αιτιολογείται και απουσιάζει οποιαδήποτε μνεία στην κατάργηση αυτής της πρόβλεψης στην ανάλυση συνεπειών της ρύθμισης του νομοσχεδίου.

Πηγή: synigoros.gr