Ο Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) εξέδωσε εγκύκλιο, με την οποία παρέχονται οδηγίες για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την ασφάλιση κατά του κινδύνου ατυχήματος των προσώπων που παρέχουν κοινωφελή εργασία (εγκύκλιος 11/2026).

Με το άρθρο 31 του ν. 4596/2019 (ΦΕΚ 32/Α/26-2-2019) ορίζεται ότι:

«Πρόσωπα, ενήλικα ή ανήλικα, που παρέχουν κοινωφελή εργασία ως μέτρο έκτισης της ποινής ή ως αναμορφωτικό μέτρο, υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του e-Ε.Φ.Κ.Α. ως μισθωτοί κατά του κινδύνου του ατυχήματος, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία κοινωνικής ασφάλισης. Η δαπάνη καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών τους βαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (σ.σ. αρχική πρόβλεψη της διάταξης περί της καταβολής εισφορών).»

Κατ ́ εξουσιοδότηση του ανωτέρω άρθρου, εκδόθηκε η υπ ́αριθμ. 56169/1212-2022 Κ.Υ.Α. των Υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών με την οποία αφενός μεν, ρυθμίζεται το πλαίσιο εφαρμογής των διατάξεων του Ποινικού Κώδικα για την παροχή κοινωφελούς εργασίας είτε ως κύρια είτε ως εναλλακτική ποινή, αφετέρου δε εισάγονται καινοτόμες πρακτικές και χρήσιμα εργαλεία που αποβλέπουν στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή του θεσμού. Με την Απόφαση ορίζονται, επίσης, η οργάνωση της παροχής Κοινωφελούς Εργασίας, η διαδικασία επιλογής, ανάθεσης και επίβλεψης της σχετικής εργασίας και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.

Με το αρ. 11 της ανωτέρω Κ.Υ.Α. ορίστηκε (με ισχύ από την 12/03/2023) ότι οι συνθήκες εργασίας και απασχόλησης των καταδικασθέντων που παρέχουν Κοινωφελή Εργασία θα είναι σύμφωνες με όλους τους ισχύοντες κανονισμούς για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. Οι καταδικασθέντες θα ασφαλίζονται για ατύχημα και τραυματισμό που μπορεί να προκύψει κατά τη διάρκεια παροχής Κοινωφελούς Εργασίας. Για την εργασία τους υπάγονται στην ασφάλιση του eΕ.Φ.Κ.Α. ως μισθωτοί κατά του κινδύνου του ατυχήματος. Η εισφορά για την ασφάλισή τους ορίζεται σε 1% του μισθού άγαμου μισθωτού, όπως ισχύει κάθε φορά και βαρύνει το Υπουργείο Δικαιοσύνης (έως 15/09/2025).

Με την υπ’ αριθμ. 52443/2025 (ΦΕΚ 4916/Β’/16-9-2025) Κ.Υ.Α., τροποποιήθηκε ο υπόχρεος ασφάλισης και, αντί του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ορίστηκε ότι, από 16.09.2025 και εφεξής, υπόχρεος για την ασφάλιση και την κάλυψη του σχετικού κόστους είναι ο εκάστοτε Φορέας Παροχής Κοινωφελούς Εργασίας.

Οι κοινωφελώς απασχολούμενοι για την εργασία τους, υπάγονται στην ασφάλιση του e-Ε.Φ.Κ.Α. ως μισθωτοί.

Η ποινή τους αρχικά ορίζεται σε έτη / μήνες φυλάκισης, η οποία και μετατρέπεται σε χρηματική καταβολή και εν συνεχεία σε ώρες εξέτισης της ποινής με παροχή της κοινωφελούς εργασίας και ανώτατο χρονικό όριο εκτέλεσής της. Ακολούθως, συμφωνείται και συντάσσεται το Συμφωνητικό παροχής Κοινωφελούς Εργασίας, με το οποίο και ρητά αναγράφονται οι ώρες και ημέρες απασχόλησης, ενώ σε περίπτωση ασθένειας ή άλλου σοβαρού κωλύματος, ο κοινωφελώς απασχολούμενος ενημερώνει τον Επόπτη του, προκειμένου να αναπληρώσει μελλοντικά τις ώρες απουσίας του. O Επόπτης του Φορέα απασχόλησης, ενημερώνει εγγράφως μία φορά το μήνα τον Επιμελητή Κοινωνικής Αρωγής σχετικά με την τήρηση των όρων της σύμβασης εκ μέρους του παρέχοντος, αποστέλλοντας σχετικό παρουσιολόγιο.

Στην ασφαλιστική τακτοποίηση του κοινωφελώς απασχολούμενου, πρέπει να απεικονίζεται ορθά ο τρόπος και οι ώρες απασχόλησης του, τόσο για τις ελεγκτικές διαδικασίες των εμπλεκομένων μερών, αλλά και στα πλαίσια της ορθής εφαρμογής των διατάξεων οι οποίες και δεν διαφοροποιούν τον τρόπο άσκησης της κοινωφελούς εργασίας, αλλά συνδέουν τις ώρες απασχόλησης με τον χρόνο και τα όρια έκτισης της ποινής.

Κατά συνέπεια επισημαίνεται ότι το εν ισχύ ποσό των ασφαλιστέων αποδοχών του άγαμου μισθωτού των 880,00€, θα αφορά αποκλειστικά και μόνο τον πλήρως απασχολούμενο (40ωρο, 5νθήμερο) και με ασφάλιση εικοσιπέντε (25) ημερών. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση μειωμένου ωραρίου, οι ασφαλιστέες αποδοχές των κοινωφελώς απασχολούμενων, θα υπολογίζονται αναλογικά σε σχέση με τις πραγματικά αποδεδειγμένες ώρες απασχόλησης.

Για τον υπολογισμό των ημερών ασφάλισης (Η.Α.) των μερικώς απασχολούμενων ανά μήνα, θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του π. ΙΚΑ – ΕΤΑΜ.

Περαιτέρω, για την εφαρμογή των διατάξεων του κοινοποιούμενου άρθρου 11 της υπ’αριθμ. 56169/2022 Κ.Υ.Α. ορίστηκε ότι η εισφορά για την ασφάλιση των κοινωφελώς απασχολούμενων προσώπων, θα βαρύνει το Υπουργείο Δικαιοσύνης έως 15/09/2025. Με την υπ’αριθμ. 52443/2025 Κ.Υ.Α., όμως, επήλθε η τροποποίηση του υπόχρεου ασφάλισης και αντί του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ορίστηκε ότι, από 16/09/2025 και εφεξής, υπόχρεος για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών και την υποβολή των Α.Π.Δ., ο οποίος θα βαρύνεται με το κόστος ασφάλισης, είναι ο εκάστοτε Φορέας Παροχής Κοινωφελούς Εργασίας.

Μετά από πρόσκληση του Υπουργείου Δικαιοσύνης (άρθρο 14 της Κ.Υ.Α. 56169/2022) οι Φορείς του Δημόσιου τομέα, τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμοι και Περιφέρειες) καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, οι μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και οι φορείς κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας, μπορούν να εκδηλώσουν ενδιαφέρον ένταξης σε σχετική ψηφιακή πλατφόρμα, περιγράφοντας επαρκώς το Τμήμα στο οποίο ανήκει η κάθε θέση που προσφέρουν και τη φύση της εργασίας.

Οι εν λόγω εργοδότες/Φορείς Παροχής Κοινωφελούς Εργασίας δύνανται, μέχρι 30/11/2026 να υποβάλουν, μέσω διαδικτύου, τις αντίστοιχες Συμπληρωματικές (04) Α.Π.Δ. Κοινών Επιχειρήσεων e-Ε.Φ.Κ.Α. και να καταβάλουν τις αναλογούσες ασφαλιστικές εισφορές, χωρίς την επιβολή κυρώσεων.

Πηγή: e-efka.gov.gr