Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι το Instagram και το Facebook της Meta παραβιάζουν την Πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες (Digital Services Act) επειδή δεν εντοπίζουν, δεν αξιολογούν και δεν μετριάζουν επιμελώς τους κινδύνους πρόσβασης ανηλίκων κάτω των 13 ετών στις υπηρεσίες τους.

Παρά τους όρους και τις προϋποθέσεις της Meta που καθορίζουν το ελάχιστο όριο ηλικίας για την ασφαλή πρόσβαση στο Instagram και το Facebook στα 13, τα μέτρα που έθεσε σε εφαρμογή η εταιρεία για την επιβολή αυτών των περιορισμών δεν φαίνεται να είναι αποτελεσματικά. Τα μέτρα δεν εμποδίζουν επαρκώς τους ανηλίκους ηλικίας κάτω των 13 ετών να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες τους, ούτε τους ταυτοποιούν και τους αφαιρούν αμέσως, εάν έχουν ήδη αποκτήσει πρόσβαση.

Για παράδειγμα, κατά τη δημιουργία λογαριασμού, οι ανήλικοι κάτω των 13 ετών μπορούν να εισαγάγουν ψευδή ημερομηνία γέννησης που τους καθιστά τουλάχιστον 13 ετών, χωρίς αποτελεσματικούς ελέγχους για τον έλεγχο της ορθότητας της αυτοδηλούμενης ημερομηνίας γέννησης.

Το εργαλείο της Meta για την αναφορά ανηλίκων κάτω των 13 ετών στην πλατφόρμα είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθεί και δεν είναι αποτελεσματικό, απαιτώντας έως και επτά κλικ μόνο για την πρόσβαση στο έντυπο αναφοράς, το οποίο δεν είναι αυτόματα προσυμπληρωμένο με τις πληροφορίες του χρήστη. Ακόμη και όταν ένας ανήλικος κάτω των 13 ετών αναφέρεται ότι είναι κάτω από το όριο ηλικίας, συχνά δεν υπάρχει κατάλληλη παρακολούθηση και ο αναφερόμενος ανήλικος μπορεί απλώς να συνεχίσει να χρησιμοποιεί την υπηρεσία χωρίς κανέναν έλεγχο.

Αυτό βασίζεται σε μια ελλιπή και αυθαίρετη εκτίμηση κινδύνου, η οποία εντοπίζει ανεπαρκώς τον κίνδυνο οι ανήλικοι κάτω των 13 ετών να έχουν πρόσβαση στο Instagram και το Facebook και να εκτίθενται σε ακατάλληλες για την ηλικία τους εμπειρίες. Η εκτίμηση της Meta έρχεται σε αντίθεση με μεγάλα στοιχεία από όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση που δείχνουν ότι περίπου το 10-12% των παιδιών κάτω των 13 ετών έχουν πρόσβαση στο Instagram και / ή το Facebook. Επιπλέον, η Meta φαίνεται να έχει αγνοήσει τα άμεσα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία που δείχνουν ότι τα μικρότερα παιδιά είναι πιο ευάλωτα σε πιθανές βλάβες που προκαλούνται από υπηρεσίες όπως το Facebook και το Instagram.

Στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή θεωρεί ότι το Instagram και το Facebook πρέπει να αλλάξουν τη μεθοδολογία εκτίμησης κινδύνου, προκειμένου να αξιολογήσουν τους κινδύνους που προκύπτουν στο Instagram και το Facebook στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται. Επιπλέον, το Instagram και το Facebook πρέπει να ενισχύσουν τα μέτρα τους για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την αφαίρεση ανηλίκων ηλικίας κάτω των 13 ετών από την υπηρεσία τους. Η Meta πρέπει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά και να μετριάσει τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι ανήλικοι ηλικίας κάτω των 13 ετών στις πλατφόρμες, οι οποίοι πρέπει να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας για τους ανηλίκους.

Επόμενα βήματα

Κατά την άσκηση του δικαιώματος υπεράσπισής τους, το Instagram και το Facebook έχουν πλέον τη δυνατότητα να εξετάζουν τα έγγραφα που περιέχονται στους φακέλους έρευνας της Επιτροπής και να απαντούν γραπτώς στα προκαταρκτικά πορίσματα της Επιτροπής. Οι πλατφόρμες μπορούν να λαμβάνουν μέτρα για την αποκατάσταση των παραβιάσεων, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες του 2025 σχετικά με την προστασία των ανηλίκων. Παράλληλα, θα ζητηθεί η γνώμη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ψηφιακών Υπηρεσιών.

Εάν οι απόψεις της Επιτροπής επιβεβαιωθούν τελικά, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση μη συμμόρφωσης, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή προστίμου ανάλογου προς την παράβαση, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν υπερβαίνει το 6 % του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του παρόχου. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να επιβάλει περιοδικές χρηματικές ποινές για να υποχρεώσει μια πλατφόρμα να συμμορφωθεί.

Τα συμπεράσματα αυτά δεν προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας.

Ιστορικό

Τα εν λόγω προκαταρκτικά πορίσματα αποτελούν μέρος της επίσημης διαδικασίας που κίνησε η Επιτροπή κατά του Instagram και του Facebook στο πλαίσιο της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες στις 16 Μαΐου 2024. Τα προκαταρκτικά ευρήματα βασίζονται σε διεξοδική έρευνα που περιλάμβανε ανάλυση των εκθέσεων αξιολόγησης κινδύνου του Instagram και του Facebook, εσωτερικά δεδομένα και έγγραφα, καθώς και τις απαντήσεις των πλατφορμών σε αιτήματα για πληροφορίες. Κατά τη διάρκεια αυτών των ερευνών, το έργο της Επιτροπής υποστηρίχθηκε από πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και εμπειρογνώμονες για την προστασία των ανηλίκων σε ολόκληρη την Ένωση.

Η Επιτροπή χρησιμοποίησε τις κατευθυντήριες γραμμές της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες του 2025 σχετικά με την προστασία των ανηλίκων ως σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης του Instagram και του Facebook με την υποχρέωση διασφάλισης υψηλού επιπέδου προστασίας της ιδιωτικής ζωής, της ασφάλειας και της προστασίας των ανηλίκων. Οι κατευθυντήριες γραμμές της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες προσδιορίζουν την εκτίμηση της ηλικίας και την επαλήθευση της ηλικίας ως κατάλληλο και αναλογικό τρόπο διασφάλισης υψηλού επιπέδου ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας για τους ανηλίκους. Για να είναι αποτελεσματικές, όλες οι τεχνολογίες διασφάλισης της ηλικίας πρέπει να είναι ακριβείς, αξιόπιστες, ισχυρές, μη παρεμβατικές και χωρίς διακρίσεις.

Η Επιτροπή ανέπτυξε σχέδιο στρατηγικής για μια εφαρμογή επαλήθευσης της ηλικίας της ΕΕ, η οποία μπορεί να χρησιμεύσει ως πλαίσιο αναφοράς για την επαλήθευση της ηλικίας με μια φιλική προς τον χρήστη μέθοδο επαλήθευσης της ηλικίας που διαφυλάσσει την ιδιωτική ζωή.

Η Επιτροπή συνεχίζει την έρευνά της σχετικά με άλλες πιθανές παραβιάσεις που αποτελούν μέρος αυτών των εν εξελίξει διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης της Meta με τις υποχρεώσεις της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες για την προστασία των ανηλίκων και της σωματικής και ψυχικής ευεξίας των χρηστών όλων των ηλικιών. Η παρούσα έρευνα καλύπτει επίσης την αξιολόγηση και τον μετριασμό των κινδύνων που προκύπτουν από τον σχεδιασμό των επιγραμμικών διεπαφών του Facebook και του Instagram, οι οποίες ενδέχεται να εκμεταλλεύονται τα τρωτά σημεία και την απειρία των ανηλίκων, οδηγώντας σε εθιστική συμπεριφορά και ενισχύοντας τις λεγόμενες «rabbit hole» επιπτώσεις.